Speel nu

Variant

75 bal bingo: de vijf-bij-vijf kaart, het vrije vak en de patronen

Zo speel je 75 bal bingo: de 5 bij 5 kaart met B-I-N-G-O kolommen, het vrije vak in het midden, de getallen per letter en de bekendste patronen.

Redactie online-bingo.info · bijgewerkt op

  • 75ballen in deze variant
  • 5 × 5vakjes op de kaart
  • 24getallen plus één vrij vak

G-zevenenvijftig. Die letter voor het getal is het eerste wat opvalt aan 75 bal bingo, en het is meer dan versiering. De vijf letters van het woord BINGO staan boven de kolommen van de kaart en elke letter hoort bij een vaste reeks van vijftien getallen. Hoor je de letter, dan weet je al welke kolom je moet bekijken voordat het getal is uitgesproken.

De kaart: vijf bij vijf met een gat in het midden

Een 75-bal kaart is een vierkant van vijf rijen en vijf kolommen. Het middelste vakje is vrij en geldt vanaf het begin als afgestreept. Er staan dus 24 getallen op de kaart, verdeeld zoals in deze tabel:

Letter Getallen Vakjes met een getal
B 1 t/m 15 5
I 16 t/m 30 5
N 31 t/m 45 4 (plus het vrije vak)
G 46 t/m 60 5
O 61 t/m 75 5

Binnen een kolom staan de getallen willekeurig door elkaar of van klein naar groot, afhankelijk van wie de kaart maakt. Een getal komt op één kaart nooit twee keer voor.

Het vrije vak is slimmer dan het lijkt. Elk patroon dat door het midden loopt, wordt er één getal korter van. Een diagonaal heeft daardoor vier getallen nodig, een volle kaart vierentwintig.

Goed om te weten: het vrije vak in het midden telt vanaf de eerste bal als afgestreept. Een diagonaal vraagt daardoor maar vier getallen.

Je wint met een patroon

Bij 90-bal liggen de prijzen vast. Bij 75 bal bingo kiest de afroeper voor elke ronde een patroon en alleen wie precies dat patroon compleet heeft, mag roepen. Een overzicht van de gangbare vormen:

  • Lijn: een rij, kolom of diagonaal van vijf vakjes. Alle twaalf mogelijkheden tellen.
  • Vier hoeken: alleen de vier hoekvakjes.
  • X: beide diagonalen, acht getallen plus het vrije vak.
  • Kader: de hele buitenrand, zestien getallen.
  • Letters: een T, L of andere letter uitgetekend op de kaart.
  • Volle kaart: alle 24 getallen.

Het patroon bepaalt de lengte van de ronde. Vier hoeken vraagt vier specifieke getallen, een kader zestien. Wil je zien hoe al die vormen eruitzien en welke het langst duren, kijk dan bij de bingo patronen, waar je ze ook geanimeerd kunt bekijken.

Herkomst: van Beano naar BINGO

De vorm met vijf kolommen komt uit de Verenigde Staten. Volgens het bekende verhaal zag speelgoedverkoper Edwin S. Lowe in 1929 op een kermis een spel dat Beano heette, omdat spelers hun getallen afdekten met bonen. Hij nam het idee mee naar New York, en toen een speelster bij hem thuis per ongeluk bingo riep in plaats van beano, had het spel zijn naam. Lowe bracht het daarna op de markt en het werd in korte tijd populair in kerken en verenigingen.

De 90-bal vorm ontwikkelde zich ondertussen in Europa. Daarom speel je in een Britse of Nederlandse zaal meestal 90-bal en op een Amerikaanse kerkavond 75-bal. Online zijn beide te vinden. De oudere geschiedenis van het spel, tot aan de Italiaanse loterij van 1530, lees je bij bingo uitleg.

Waarom 75-bal ideaal is voor de klas

Wie bingo speelt met kinderen, kiest het beste deze variant. Er zijn drie redenen. De letters halveren de zoektijd, omdat een kind direct naar de goede kolom kijkt. Je bepaalt de duur per ronde zelf door een kort of lang patroon te kiezen. En het vierkant is overzichtelijker dan een rechthoek met lege vakjes.

Er is nog een vierde reden: de kaart nodigt uit tot rekenen. Kinderen merken snel dat een getal onder de O altijd groter is dan zestig en dat de N in het midden een gat heeft. Zonder dat je het als les brengt, oefenen ze zo getallen herkennen en ordenen, en jongere kinderen leren de reeks tot vijfenzeventig beter kennen.

Een leerkracht kan de getallen ook vervangen door woorden, sommen of plaatjes en het vierkant als basis houden. Met de bingokaarten generator maak je zowel gewone 75-bal kaarten als kaarten met eigen woorden. Laat de bingo trekker in de 75-bal stand trekken op het digibord; de letter en het getal zijn dan voor de hele klas te zien en te horen.

Afroepen en controleren met letters

De letter maakt het afroepen bij 75-bal anders dan bij 90-bal. De afroeper zegt altijd eerst de letter en dan het getal, en herhaalt het geheel als het rumoerig is. Een vergissing tussen I-zestien en G-zestig is daardoor bijna onmogelijk, omdat ze in verschillende kolommen staan. Bij de controle leest de winnaar alleen de getallen voor die bij het patroon horen, niet de hele kaart. Bij vier hoeken zijn dat er vier, bij een kader zestien. Dat scheelt tijd, en de rest van de zaal hoeft niet te wachten op vierentwintig voorgelezen getallen.

Hoe lang duurt een ronde?

Met één losse kaart is een volle kaart in de helft van de gevallen pas na 74 van de 75 ballen klaar, en zelfs vier hoeken vraagt dan gemiddeld een lange adem. In een klas van dertig kinderen met elk een eigen kaart valt vier hoeken meestal al ergens rond de dertigste bal, en dat is bij een rustig tempo een paar minuten. Hoe meer kaarten, hoe sneller. Speel je met een kleine groep, kies dan korte patronen; met een grote groep kan de volle kaart als slotronde.

Een praktische tip voor de afroeper: leg de getrokken ballen op een bord in vijf rijen, één per letter. Bij een controle zie je dan in een paar seconden of de vier hoeken van een kaart echt allemaal gevallen zijn.

Tip: kies met een kleine groep korte patronen zoals vier hoeken en bewaar de volle kaart voor de slotronde met een grote groep.

Zelf aan de slag

Bingo spelen, kaarten maken of de ballen trekken?

Veelgestelde vragen

Welke getallen horen bij welke letter bij 75 bal bingo?

De kolom onder de B bevat getallen van 1 t/m 15, de I van 16 t/m 30, de N van 31 t/m 45, de G van 46 t/m 60 en de O van 61 t/m 75. Elke kolom heeft vijf vakjes, behalve de N, die er vier heeft plus het vrije vak in het midden. De afroeper noemt altijd de letter mee, bijvoorbeeld O 68, zodat je meteen weet in welke kolom je moet kijken.

Wat is het vrije vak in het midden?

Het middelste vak van de kaart heeft geen getal en geldt vanaf de eerste bal als afgestreept. Het telt mee in elk patroon dat door het midden loopt, zoals de middelste rij, de middelste kolom, beide diagonalen, de X en de volle kaart. Daardoor heb je voor een diagonaal maar vier getallen nodig in plaats van vijf. Op de kaart staat vaak het woord free of een sterretje op die plek.

Hoeveel getallen staan er op een 75-bal kaart?

Vierentwintig. De kaart heeft vijf rijen en vijf kolommen, dus 25 vakjes, waarvan het middelste vrij is. Elke kolom bevat vijf verschillende getallen uit de reeks van de letter erboven, met uitzondering van de N-kolom met vier getallen. Omdat de getallen per kolom willekeurig uit vijftien mogelijkheden worden gekozen, kunnen er heel veel verschillende kaarten gemaakt worden, en dat maakt unieke kaarten voor een grote groep makkelijk.

Is 75-bal geschikt voor kinderen?

Ja, het is de beste variant voor kinderen en klassen. De letters boven de kolommen maken zoeken eenvoudiger dan bij 90-bal, en je bepaalt zelf hoe lang een ronde duurt door het patroon te kiezen. Vier hoeken of een korte lijn levert binnen een paar minuten een winnaar op, een volle kaart is geschikt voor een laatste, langere ronde. Jongere kinderen kun je laten afstrepen met fiches of stickers in plaats van een stift.